VİZYONDA BU HAFTA (27 0CAK 2006)

BEYAZPERDEDE HASSAS BİR MEVZU

Usta yönetmen Steven Spielberg imzalı “Münih / Munich”, 1972 Münih Olimpiyat Oyunları’nda Filistinli teröristler tarafından öldürülen 11 İsrailli sporcunun maruz kaldığı saldırı sonrası yaşananları anlatıyor. İsrail’in o dönemki başbakanı Golda Meir’in de onayıyla Mossad tarafından görevlendirilen beş kişilik suikast timi, saldırıdan sorumlu tuttuğu Filistinlileri öldürmek için harekete geçer. Spielberg, “Schiendler’in Listesi”nin ardından yine Yahudileri merkeze alan filmiyle bir hayli ses getiriyor. Filmin ana kaynağı, George Jonas’ın 1984’te yazdığı “Vengeance” adlı kitap. Yaşanmış olayları konu alan kitap, ilk olarak 1986 yılında HBO tarafından “Sword of Gideon” adıyla TV filmi olarak çekilmişti. Spielberg, ABD’li eski diplomat Dennis Ross, ABD eski başkanı Bill Clinton, Beyaz Saray sözcüsü Mike McCurry gibi pek çok politikacının düşüncesine başvurarak hazırlamış filmi. Filmin senaryosu önce Eric Roth’a emanet edilmiş; ancak Spielberg tarafından fazla ‘gerilim yüklü’ bulununca, işin içine hümanist boyutlar katmak için Tony Kushner’e verilmiş. “Angels in America” adlı TV dizisinin ödüllü senaristi Kushner’ın beyazperde için yazdığı bu ilk senaryo, oldukça akıcı ve ölçülü. Başta Eric Bana olmak üzere, yeni ‘James Bond’ Daniel Craig ve aktör/yönetmen Mathieu Kassovitz dengeli ve gerçekçi oyunlarıyla çok iyiler. Spielberg’in gedikli görüntü yönetmeni Janusz Kaminski’nin görüntüleri birinci sınıf. Çekimleri Malta, Budapeşte ve New York’ta gerçekleştirilen film, İsrailli suikastçilerin hissettiği suçluluk duygusu, kuşku olgusu ve entrika ağına ağırlık vermesi nedeniyle Yahudi toplumu tarafından ‘Filistin yanlısı’ olarak görülmüş ve eleştirilmişti. Aynı şekilde Arap dünyası da filmi aşırı İsrail yanlısı ve hatta faşizan olarak nitelemişti. Görüldüğü gibi Spielberg, ne İsa’ya ne de Musa’ya yaranabileceği zor bir projeye imza atmış. Ancak tarafsız bakınca, usta yönetmenin başarılı olduğunu düşünüyor insan. Hümanist, dengeli, yansız bir film yapmış bence Spielberg. İki taraf arasında yıllardır süren ve zaman zaman ani ve hararetli olaylarla alevlenen ‘çıkmaz ve umutsuz’ bir çatışmanın, insan ruhuna yansıyan görüntüsüyle ilgilenmiş aslında. Spielberg’in Münih’ini mutlaka ziyaret etmelisiniz.

MÜNİH (Munich)

Yönetmen : Steven Spielberg

Senaryo : Tony Kushner, Eric Roth (George Jonas’ın “Vengeance” adlı kitabından)

Oyuncular : Eric Bana, Daniel Craig, Mathieu Kassovitz, Geoffrey Rush, Sharon Alexander, Ciaran Hinds, Hanns Zischler, Moritz Bleibtreu, Michael Lonsdale, Yvan Attal

2005 / ABD

İngilizce-Arapça-Hebrew dili-Almanca-Fransızca-İtalyanca / 160 dk.

TEKSAS’IN NURİ BİLGE CEYLAN’I

Üstte yer alan spot, kendisi de sinemacı olan yakın bir dostumun, “Dandelion / İlk Aşk” filminin yönetmenini tanımladığı bir cümle. Bence doğru ve şık bir tanımlama bu. Amerikan Bağımsız Sineması’nın başarılı örneklerinden biri olarak nitelenen etkileyici dramın yönetmeni, beyazperdedeki ilk çalışmasına imza atan Mark Milgard. Adeta kusursuz fotoğraflar sergisini geziyormuş izlenimi veren ve ‘ne anlattığını bilen’ 2004 yapımı film, Karlovy Vary Film Festivali’nde ‘En İyi Bağımsız Film’ seçilmiş ve birçok uluslararası festivalde gösterilip beğeni toplamıştı. Sonsuz gökyüzü altında uzanan boş arazilerle dolu küçük bir kasabada izole bir halde yaşayan insanlar, 16 yaşında ergenlik ve varoluş sorunlarıyla uğraşan Mason, aşık olduğu Danny, onların sorunlu aileleri ve arkadaşları. Gençlik aşkının acıtan gerçeklerle kesiştiği melankolik öykü, bir ‘ilk film’ olarak oldukça başarılı. Gerçekçi, mesafeli ve ‘doğru’ bir ilk film var bu hafta sinemalarda.

İLK AŞK (Dandelion)

Yönetmen : Mark Milgard

Senaryo : Mark Milgard, Richard Murphy, Robb Williamson

Oyuncular : Vincent Kartheiser, Taryn Manning, Arlis Howard, Mare Winningham, Blake Heron, Marshall Bell, Michelle Forbes, Shawn Reeves, Don Alder

2004 / ABD

İngilizce / 94 dk.

MURAT ERŞAHİN